Paniekknop op de werkvloer: waarom de beste oplossing begint vóór het incident

Paniekknop op de werkvloer: waarom de beste oplossing begint vóór het incident

Stel je voor: een medewerker aan de balie van een huisartsenpost wordt bedreigd door een gefrustreerde patiënt. Ze wil hulp inroepen, maar haar telefoon ligt in haar tas en het alarmnummer kent ze niet uit haar hoofd. Wat nu?

Dit scenario is geen uitzondering. Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2024 van TNO en CBS blijkt dat 17 procent van alle werknemers in 2023 te maken had met ongewenst gedrag. In de zorg loopt dat op tot bijna 1 op de 3 medewerkers. De vraag is niet óf jouw organisatie met een agressie-incident te maken krijgt. De vraag is hoe snel er dan adequate hulp is.

‍

1. Waarom de meeste organisaties te laat zijn

"De meeste paniekknoppen worden aangeschaft na een incident. Preventief kopen bedrijven ze bijna nooit." Dat zei Bert Tilmans, medeoprichter van IoThings, in onze podcastserie Veiligheid en Continuïteit. Het is een patroon dat we bij Picasse al meer dan twintig jaar herkennen.

Het échte probleem zit dieper. De meeste organisaties denken dat ze het goed geregeld hebben. Ze hebben een WhatsApp-groep, een bellijstje of een oud pagersysteem. En dan testen ze het. Dan blijkt dat niemand het BHV-nummer uit zijn hoofd kent, dat de helft van de BHV'ers niet bereikbaar is, of dat er geen terugkoppeling is over wie er onderweg is. "Organisaties weten niet hoe kwetsbaar hun alarmering is, totdat ze het testen," aldus Tilmans.

‍

2. Welke organisaties het wél preventief regelen

De organisaties die dit preventief regelen zijn niet de grootste of de rijkste. Het zijn organisaties waar de BHV-coördinator aan tafel zit bij het managementteam, en waar veiligheid als operationeel thema wordt behandeld in plaats van als bijzaak van facilitair.

Gemeenten doen het relatief goed. Middelgrote zorginstellingen en scholen lopen structureel achter. Vanaf 1 juli 2026 zijn organisaties met 10 of meer medewerkers verplicht een gedragscode tegen ongewenst gedrag op te stellen. Een goede stap. Maar een gedragscode alleen stopt geen vuist op een balie.

‍

3. Wat een paniekknop in de praktijk betekent

Een paniekknop klinkt eenvoudig. Je drukt, er komt hulp. Maar de knop is slechts het startpunt van een keten. Wie wordt er opgeroepen? Hoe snel? Weten ze waar je bent? En wat als de eerste responder niet beschikbaar is?

Tilmans is helder: "Hardware zonder software is een duur stuk plastic." Bij Picasse integreren wij de IoThings IO Button in ons alarmeringsplatform. De knop werkt op LoRaWAN: draadloos, tot tien jaar op één batterij, en betrouwbaar op plekken waar wifi het laat afweten.

Een medewerker drukt op de knop. Binnen seconden worden de juiste BHV'ers opgeroepen via push-notificaties, sms of telefoon. Stil bij agressie, breed bij een ontruiming. Het systeem escaleert automatisch en legt vast wie heeft gereageerd.

‍

4. In de praktijk: Gemeente Enschede

Bij de Gemeente Enschede moesten verspreid over 12 panden ruim 300 BHV'ers bereikbaar zijn. Tot 2014 werkte de gemeente met piepers. BHV'ers vergaten ze regelmatig en de opkomst was onbetrouwbaar.

Na invoering van het Picasse-platform ontvangen BHV'ers realtime oproepen op basis van locatie en beschikbaarheid. Pascal Wijna van Gemeente Enschede: "Sinds wij zijn overgestapt van de ouderwetse piepers naar Picasse is de bereikbaarheid van onze hulpverleners gegroeid van 20% naar 99%." Van toeval naar controle.

‍

5. Hoe weet je of jouw alarmering betrouwbaar is?

Het verschil tussen Enschede en veel andere organisaties? Ze hebben hun systeem getest vóórdat het erop aankwam. De meeste BHV-coördinatoren die we spreken, geven toe dat ze eigenlijk niet weten of hun alarmering werkt onder druk. Deze vijf vragen helpen je om dat in kaart te brengen.

1. Weten al je medewerkers hoe ze binnen 5 seconden hulp kunnen inroepen?
2. Zijn minimaal 80% van je BHV'ers op elk moment bereikbaar?
3. Weet de hulpverlener direct waar het incident plaatsvindt?
4. Escaleert het systeem automatisch als niemand reageert?
5. Heb je achteraf inzicht in responstijden en opkomst?

Kun je niet op alle vijf ja zeggen? Dan zit daar je kwetsbaarheid.

‍

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen standaard paniekknoppen en de IoThings IO Button?

Standaard paniekknoppen zijn vaak bedraad of hebben beperkte batterijduur. De IoThings IO Button werkt draadloos op LoRaWAN-technologie, gaat tot tien jaar me op één batterij en geeft haptische feedback (trilmotor) wanneer de oproep succesvol is verzonden. Het ontwerp is intuïtief: iedereen herkent direct dat het een noodknop is en weet hoe deze te gebruiken, ook onder stress.

Kunnen onze bestaande paniekknoppen ook gekoppeld worden aan Picasse?

‍Ja, het Picasse-platform kan integreren met verschillende soorten paniekknoppen en alarmsystemen. We kijken naar jouw specifieke situatie en adviseren welke oplossing het beste past bij jouw organisatie. Of je nu bestaande hardware wilt behouden of vernieuwen, wij zorgen voor een naadloze koppeling met ons alarmeringsplatform.

Wat kosten paniekknoppen?

‍De investering in een paniekknopsysteem varieert per organisatie en hangt af van factoren zoals het aantal knoppen, de omvang van het terrein en de gewenste functionaliteiten. De meeste organisaties kunnen paniekknoppen implementeren binnen hun bestaande BHV-budget. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek.

Hoe lang duurt de implementatie?

‍Gemiddeld duurt de volledige implementatie, van intake tot oplevering, ongeveer twee weken. Dankzij de draadloze technologie is er geen complexe bedrading nodig, wat de installatietijd aanzienlijk verkort.

‍

Conclusie

Personeelsveiligheid begint niet bij een incident, maar bij de vraag die je vandaag stelt: werkt onze alarmering als het erop aankomt? Organisaties die daar eerlijk naar kijken, komen erachter dat een WhatsApp-groep of bellijst niet volstaat. De juiste combinatie van hardware en software maakt het verschil tussen hopen dat het goed gaat en weten dat je mensen beschermd zijn.

Meer weten? Bekijk de volledige klantcase van Gemeente Enschede of beluister het gesprek met Bert Tilmans in aflevering 2 van onze podcastserie Veiligheid en Continuïteit.

Bron: Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2024, TNO en CBS.

‍